Podatki 2019: Praca małżonka i dzieci  kosztem firmy

Od 1 stycznia 2019 r., zgodnie z ustawą z 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym, do kosztów uzyskania przychodów będzie można zaliczyć wartość pracy małżonka i dzieci podatnika (przedsiębiorcy), a także małżonków i dzieci wspólników spółki niebędącej osobą prawną.

 

Celem zmiany w art. 23 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wprowadzenie regulacji pozwalającej podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą na uznanie za koszt uzyskania przychodów wartości pracy małżonka lub małoletnich dzieci, a także małżonków i małoletnich dzieci wspólników z tytułów określonych w art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, 8 i 9, tj. z tytułu m.in.:

  • stosunku pracy,
  • osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej,
  • wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło,
  • umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich,

lub z tytułu odbywania praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich.

Przestanie tym samym istnieć różnica w zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów wynagrodzenia za pracę osoby małżonka i małoletnich dzieci i wynagrodzenia innych osób zatrudnionych przez przedsiębiorcę.

Zaznaczmy, że kosztem nie będą mogły być niewypłacone, niedokonane lub niepostawione do dyspozycji wypłaty, świadczenia oraz inne należności z powyższych tytułów.

Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 23 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT, za koszt uzyskania przychodów nie uważa się wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, natomiast w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników. Przepis ten zawiera zamknięty katalog podmiotów, który obejmuje wyłącznie małżonków i małoletnie dzieci odpowiednio podatnika lub wspólnika. Przepis nie znajduje więc zastosowania w przypadku zatrudnienia przez przedsiębiorców osób pozostających z nimi w nieformalnych związkach, pełnoletnich dzieci czy dalszych krewnych przedsiębiorcy (np. rodzeństwo, rodzice itd.).

Jeżeli przedsiębiorca zatrudnia małżonka czy małoletnie dzieci na podstawie umowy o pracę podatek dochodowy od wynagrodzenia tych osób opłacany jest na zasadach ogólnych. W przypadku osób bliskich współpracujących na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło albo innej umowy o zarządzenie przedsiębiorstwem, menadżerskiej czy też innej o podobnym skutku, podatek dochodowy opłacany jest zgodnie z zasadami obowiązującymi dla opodatkowania działalności wykonywanej osobiście. W obecnym stanie prawnym, w każdym z tych przypadków wynagrodzenia (netto) nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów przedsiębiorcy. Natomiast „praca” świadczona przez małżonka lub małoletnie dziecko bez wynagrodzenia stanowi nieodpłatny przychód, który jest zwolniony od podatku (art. 14 ust. 2 pkt 8, art. 11 ust. 2-2b i art. 1 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT).

W związku z zatrudnieniem przez przedsiębiorcę małżonka czy małoletnich dzieci, kosztem uzyskania przychodu przedsiębiorcy jest opłacona za nich składka na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe i wypadkowe) oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w części opłacanej przez pracodawcę (jeżeli pracodawca jest zobowiązany do ich opłacania za zatrudnionych pracowników). Przedsiębiorca może też odliczyć składki na ubezpieczenie społeczne od dochodu, składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych mogą być zaliczone przez przedsiębiorcę tylko jako koszty uzyskania przychodu, natomiast składka zdrowotna obniża podatek dochodowy przedsiębiorcy (art. 27b).

Powyższa zmiana stanowić będzie znaczące ułatwienie prawno-podatkowe szczególnie dla niewielkich firm rodzinnych.